"Mijn foto is niet scherp. Vooral de ogen niet."
Die zin hoor ik regelmatig.
En meestal denk ik dan: laat eens kijken.
Want eerlijk gezegd valt het meestal ontzettend mee.
Maar voordat we verder gaan, wil ik trouwens eerst iets hierover kwijt.
Scherpte wordt wat mij betreft vaak veel belangrijker gemaakt dan nodig is.
Natuurlijk wil je een scherpe foto. Dat wil ik ook. Maar als iemand na het zien van mijn foto zegt: "Zo, die is scherp." dan heb ik de plank volledig misgeslagen of in dit geval geschoten.
Ik hoor liever dat iemand zegt: "Wat een mooie foto." Of nog mooier: "Die raakt me."
Dat is uiteindelijk waar fotografie voor mij om draait.
Kijk maar eens naar foto's uit je kindertijd. Let jij dan als eerste op de scherpte? Ik zeker niet.Meestal denk ik eerst: Wat had ik in hemelsnaam voor een idioot kapsel? Daarna zie ik mijn ouders, mijn broers of zus, de kleren van vroeger en ben ik weer heel even terug in dat moment.
Of die foto haarscherp is? Ik heb werkelijk geen idee. Daar let ik niet eens op.
Begrijp me niet verkeerd hoor, want dit is natuurlijk geen excuus om onscherpe foto's te maken. Maar heel soms slaan we wel een beetje door.
De lenzen van tegenwoordig zijn zó scherp dat ik dingen zie die ik in een normaal gesprek niet eens opmerk. Daarom fotografeer ik zelf bijna nooit met een ISO onder de 400, tenzij het echt niet anders kan. Dat maakt een huid net iets zachter. Precies zoals ik iemand ook zie als ik tegenover hem of haar zit.
En dat scheelt me achteraf ook nog eens een hoop werk in Lightroom.
Maar goed...
Laat ik je eerst een vraag stellen.
Hoe ver zoom jij eigenlijk in als je je foto's bekijkt?
Dit is altijd het eerste wat ik wil weten:
Hoe ver zoom je in op je camera of in Lightroom?
Als het antwoord is: meer dan 100%, dan weet ik eigenlijk al genoeg.
- Je beoordeelt pixels.
- Je denkt dat de scherpte ernaast zit.
- Je gaat verscherpen waardoor huid hard wordt.
- Je corrigeert details die geen probleem waren.
Op dat moment beoordeel je namelijk geen foto meer.
Wat gebeurt er als je meer dan 100% inzoomt?
Zodra je boven de 100% gaat kijken, trek je de afbeelding letterlijk uit elkaar.
- Je ziet losse pixels en daardoor lijkt je foto ineens onscherp.
- Je denkt dat de huid zacht is.
- Je denkt ruis te zien.
Maar bekijk je dezelfde foto op normaal formaat — op een scherm, telefoon of print — dan is er niks aan de hand.
En toch ga je bewerken.
Je gaat ruis verwijderen die niemand ooit zou zien.
Tijdens de nabewerking in Lightroom maak je de foto zo juist minder mooi, terwijl je dacht hem te verbeteren.
Je kijkt niet meer naar de foto maar naar de details
Op 200% of 300% zie je geen beeld meer.
Je ziet structuur.
Geen moment.
Geen sfeer.
Geen licht.
Alleen huid en korreltjes.
Het is een beetje alsof je met je neus tegen een schilderij aan gaat staan en zegt dat de verf niet strak is.
En dat klopt.
Maar zo is het schilderij niet bedoeld om bekeken te worden.
En jou foto ook niet.
Waarom je foto onscherp lijkt na het bijsnijden
Hier zit vaak nog iets onder.
Soms is een foto niet onscherp — je stond gewoon te ver weg.
Dan ga je croppen om dichterbij te komen en daarna zoom je in om de scherpte te controleren.
En dan zie je… pixels.
Je mag best iets bijsnijden.
Zo’n 10 tot 15 procent kan meestal prima.
Maar ga je verder, dan lever je kwaliteit in én je verliest de mooie eigenschappen van je lens.
Het beeld wordt vlakker en harder en uiteindelijk lijkt je foto onscherp terwijl dat helemaal niet zo was.
De echte oplossing is heel simpel:
de volgende keer een stap dichterbij zetten.
Moraal van het verhaal:
Meestal is er dus helemaal niets mis met de scherpte.
Je kijk er alleen veel te dichtbij naar.
Het verschil zit niet in je camera, maar in hoe je kijkt
Een camera kan scherpstellen.
Een fotograaf leert zien.
En dat is precies waar mijn online cursus Dromerige Fine Art over gaat. We hebben het natuurlijk over fotograferen en nabewerken. Maar minstens zo belangrijk vind ik dat je écht leert kijken. Dat je op een normale manier leert beoordelen wanneer een foto echt werkt, zonder te verzanden in perfectionisme of hoe je het ook noemen wilt. En eindeloos blijft zoeken naar kleine foutjes die niemand ziet behalve jij.
Want uiteindelijk onthoudt niemand of je op 300% nog een wimpertje extra kon tellen.
Mensen onthouden een foto die iets met ze doet.
Online cursus Dromerige Fine Art
Let's create some magic! |
Ik ben het helemaal met je eens dat we daarin soms. doorslaan. Het gaat om de beleving die je voelt bij een foto, de sfeer die de foto overbrengt. Ik ben met name urbexfotograaf en streef daar naar datzelfde gevoel. Helaas kan ik dat niet meer dus zal op zoek moeten naar andere vormen van fotografie. Dus wie weet..
BeantwoordenVerwijderenDankjewel voor je reactie. En inderdaad slaan we soms door in de scherpte. En het geldt inderdaad niet alleen voor portretten maar ook voor urbex, landschappen... eigenlijk elke vorm van fotografie. Maar als je ooit naar een andere vorm en je wilt daar mee aan de slag, dan ben je van harte welkom 😊.
Verwijderen